'Kan ik u helpen?' vroeg hij. Hij sprak Hongaars met een sterk buitenlands accent.
Sam fluisterde iets in zijn oor.
'Een minuutje,' zei de man. Hij liep terug het appartement in en sloot de deur achter zich. We wachtten in stilte op de drempel tot hij een paar minuten later weer tevoorschijn kwam.
'Je moet Goldberg hebben,' zei hij. 'Die zal je helpen.' Hij zag dat ik naar zijn schoenen stond te staren. 'Het is altijd mogelijk dat je opeens een lange afstand te voet moet afleggen,' zei hij met een wrange glimlach. 'Goede schoenen kunnen je leven redden.'
Hij opende de deur helemaal en loodste ons naar binnen. Toen wenkte hij ons mee de trap af. We stonden in een groot appartement. De enorme ruimte stond vol werktafels, dezelfde die we op school ook hadden. Op de tafelbladen lagen wel jonderd kleine kinderen te slapen. In een hoek van de kamer stond een heel dikke man met een huilende baby in de armen. Het jongetje kon niet ouder dan vier zijn. Toen de man ons zag, mompelde hij iets tegen het jongetje en zette het voorzichtig neer op een lege werktafel. Het kind viel onmiddelijk in slaap.

'Ik ben Goldberg,' zei de man. Zijn Hongaars was nauwelijks te begrijpen. 'Wij spreken zacht... kleine kinderen slapen.' Hij had een erg lieve glimlach.
We stelden ons voor. Mijnheer Goldberg leek te begrijpen wat we tegen hem zeiden.
'U wallenberg ontmoet. Hij liet u binnen,' zei hij.
'Wallenberg?' vroeg Peter. 'Er is een man komen opendoen, maar hij heeft ons zijn naam niet gezegd. 'Hij zei dat we met u moesten praten.'

'Man ... Wallenberg, ja! Hij vertelt mij u hier. Hij zegt ik luister. Waarom u hier?'
Ik knoopte mijn jas los. De zespuntige ster glom op het wit van mijn bloes. Goldbergs gezicht werd somber. Ik legde hem uit dat we die Schutz-Pass verschrikkelijk nodig hadden.
'Alstublieft, mijnheer,' smeekte ik. 'Wij hebben honger, we zijn bang, maar we willen leven. We willen tijd winnen tot het einde van de oorlog. Dat kan met een Schutz-Pass. Alstublieft, mijnheer, help ons.'
Goldberg slaakte een diepe zucht. 'U Zweeds?' vroeg hij. 'Papa Zweeds, mama Zweeds, ja?
'Nee, niemand. We zijn Hongaren, maar ook joden.'
'Ik begrijp.'
Ik herhaalde wat oma ons had verteld. 'Mijn grootvader heeft nog hout uit Zweden geïmporteerd.'
'Hout? Begrijp niet,' zei Goldberg.
'Hout, bomen... uit Zweden gehaald,' legde ik uit.
'Bomen! Bomen! riep hij. 'Wanneer bomen gehaald ?'
'Dat weet ik niet. Voor ik was geboren.'
'Zweden bomen, zeker?'
Ik knikte. Hij keek me lange tijd aan en krabde nadenkend aan zijn kin.
'Goed, bomen, goed,' zei hij. 'Kom.'
Hij leidde ons naar een zwarte cilinderbureau onder een groot raam en opende het met een sleutel uit zijn zak. Er lagen verschillende stapeltjes met geordende documenten in.
'Hoeveel familie?' Vroeg hij.
'We zijn met z'n zessen: mijn moeder, broer, grootmoeder, tante neef en ik.'
'U foto's?'
Ik gaf hem de foto's.
Hij pakte zes officieel ogende documenten van één van de stapels in zijn bureau.
'Paspoort, Schutz-Pass,' zei hij toen hij naar de documenten wees.